Het Nederlands Openluchtmuseum heeft een
bijzondere collectie adventskalenders uit de periode 1965-2023
ontvangen.
Alle kalenders komen uit het bezit van een verzamelaarster
uit Amersfoort die vanaf haar jeugd elk jaar een kalender ontving in of
vóór de adventsperiode. De bijzondere en kleurrijke collectie geeft een
prachtig overzicht van de ontwikkeling en variatie in vormgeving,
thematiek en (druk)techniek in bijna 60 jaar. Het Openluchtmuseum
heeft met de schenking de grootste verzameling adventskalenders in
Nederlands museaal bezit. Op zondag 30 november begonnen de
adventsweken van 2025.
Oorsprong Adventskalendars
De traditie van de adventskalender begon rond 1850 in Duitsland. Doel was kinderen in de vier weken voor kerst af te laten tellen met een adventskalender (advent = komst). Vanaf de jaren 1930 werd de Duitse traditie ook in andere Europese landen overgenomen, na ongeveer 2000 werden deze kalenders ook populair bij volwassenen.
Snoepwinkeltjes
De verzameling die het Openluchtmuseum
nu heeft ontvangen, bestaat uit 58 adventskalenders met een zeer rijke
selectie vormen en afbeeldingen: besneeuwde landschappen, kerstbomen en
-huisjes, -kransen, -takken en -klokken, engelen, snoepwinkeltjes en
uiteraard veel kerstmannen. De meeste zijn van papier, uitklapbaar met
luikjes, met bewegende delen of in ‘pop-up-vorm’, sommige met lichtjes
of muziek. Ze zijn gemaakt in Nederland, Duitsland, Zwitserland,
Denemarken, Engeland, Noorwegen, Curaçao, Amerika en China.
De moeder van de schenkster bouwde de verzameling
adventskalenders in de verschillende decennia zorgvuldig op. Ze koos elk
jaar een bijzondere kalender voor haar dochter, liefst steeds in een
andere vorm of stijl en met een nieuwe afbeelding. Kalenders werden
gekocht in de boekhandel, speelgoedwinkel, museum of de Bijenkorf maar
ook in het buitenland, want de ouders waren vaak op reis. Die ouders
waren niet zeer religieus maar hielden erg van tradities, waaronder
speciaal het vieren van Kerstmis en de kerstsfeer. In 2024 overleed de
moeder van de schenkster, waarna zij haar dierbare verzameling aan het Openluchtmuseum aanbood.
Luxe cadeaus
De adventskalender is anno 2025 populairder dan
ooit. Veel grote merken (Nivea, Rituals, Bijenkorf, Douglas, L’Oréal,
Lego, Tony Chocolonely) brengen tegenwoordig in november een
adventskalender uit met 24 vakjes. Vanaf 1 december mag een vakje op de
kalender worden geopend richting de kersttijd. Voor kinderen zit achter
het luikje soms iets lekkers, voor volwassenen een tekstje, spreuk of
foto (of tegenwoordig dus een (luxe) cadeautje).
Nederlands Openluchtmuseum
Adventskalender waarin chocolade zat, 2004, uitgever Windel, Osnabrück, Duitsland