Onderzoek: meiden kunnen niet ontkomen aan beautycontent op social media

Meiden tussen de 13 en 19 jaar krijgen online beautycontent te zien waarin producten worden getoond die niet goed zijn voor hun huid, zelfs als ze niet actief op zoek zijn naar informatie over beautyproducten.

Bovendien denken ze dat andere meiden weleens onzeker zouden kunnen worden van de video's (niet zijzelf). Dat blijkt uit onderzoek van communicatiewetenschapper Serena Daalmans en collega’s aan de Radboud Universiteit.

Een masterstudent van Daalmans, Ela van Duffelen, werkte bij een landelijke beautyketen en kreeg daar regelmatig het verzoek van moeders om aan hun dochters van twaalf uit te leggen dat bepaalde dagcrèmes heel schadelijk zijn voor jonge huiden. Daalmans: ‘Ela moest dan tegen die jonge meiden vertellen dat zo’n crème niet bedoeld is voor zo’n jonge huid en zelfs flinke schade kan opleveren. Die meiden hadden op social media een video gezien van een influencer waarin ze een product demonstreerden en wilden dat vervolgens zelf ook proberen.’ Deze ervaringen, tezamen met best wel wat media-aandacht van dermatologen die zorgen hadden over deze content, bracht van Huffelen op haar afstudeeronderwerp, wat begeleid werd door Daalmans.

Dat jonge meiden via social media wordt voorgeschoteld hoe het ideale lichaam eruitziet, is al lang bekend. ‘Maar dat er nu in die video’s ook de maakbaarheid van een perfect gezicht wordt getoond, is relatief nieuw’, zegt de communicatiewetenschapper. ‘Ook hier worden onhaalbare verwachtingen geschept. De meiden uit ons onderzoek zijn zich bewust van het feit dat ze dit niet kunnen halen, maar ze willen het toch.’ De meiden zeiden zelf niet onzeker te worden van de video's met de perfecte gezichten, maar vreesden wel dat andere leeftijdsgenoten dit wel zouden kunnen worden. Voor het onderzoek spraken de onderzoekers zestien meiden tussen de 13 en de 19 over wat ze online zien en als ze zo’n beauty-video zagen, wat ze er dan van vonden. "Daaruit bleek dat, zelfs als meiden er niet naar op zoek waren, ze toch bloot werden gesteld aan video’s die facial beauty centraal stelden, met name via TikTok. Ze komen onbewust in zo’n beauty-algoritme terecht." Als de meiden die video’s eenmaal zien, waarderen ze die heel erg. "Ze kijken er heel graag naar. Ze vonden het mooi en interessant, en soms ook gewoon vermakelijk."

De meiden waren verdeeld in hoe ze de video’s evalueerden: een groot deel van de groep dacht dat de makers van de video’s die enkel maakten om hen als kijker te helpen. Ze zagen wel dat de verwachtingen die geschept werden onhaalbaar waren: ze waren niet in de veronderstelling dat zij er ooit zo uit zouden kunnen zien. Ook dachten ze dat andere meiden er wel onzeker van zouden worden en dat andere meiden die makers na zouden willen doen. Daarnaast waren ze na het zien van de video’s eerder geneigd om bepaalde producten aan te schaffen en beautyroutines uit te proberen. Daalmans: "Al met al is dit best zorgelijk, vind ik als onderzoeker en als moeder. Het beauty-algoritme is zo ontzettend alom aanwezig dat je er niet aan ontkomt en bovendien is het beeld van een perfect gezicht heel erg homogeen. Alle makers zien er allemaal hetzelfde uit, zonder krasje of smetje. Totaal onhaalbaar. Meisjes kunnen hier niet aan ontsnappen en voelen zich geneigd om te gaan proberen om net zo’n perfect gezicht te krijgen als de meisjes uit de video’s. Maar de standaard die wordt gepresenteerd is totaal onrealistisch."

Van Duffelen, E., Haverkort, R., Anschütz, D., & Daalmans, S. (2026). Get ready with me to achieve the perfect face: a qualitative study into meaning-making of facial beauty content on social media by Dutch girls and young women. Humanities & Social Sciences Communications, 1–13. https://doi.org/10.1057/s41599-025-06410-6